In het nieuws

31 augustus 2021

TikTok gedagvaard om schending rechten kinderen

De Stichting Take Back Your Privacy (TBYP) daagt in samenwerking met de Consumentenbond TikTok voor de rechter. Eerder legden de organisaties al eisen neer bij het bedrijf wegens het schenden van de privacy en de consumentenrechten van kinderen. Gesprekken hierover met TikTok liepen echter op niets uit.

De Consumentenbond en TBYP eisen dat TikTok stopt met zijn onrechtmatig handelen, alle illegaal verzamelde persoonsgegevens verwijdert en een schadevergoeding betaalt. De schadevergoeding bestaat allereerst uit 2 miljard euro, zodat elk kind dat gedupeerd is een vast bedrag krijgt:

  • €1.500 voor elk kind dat jonger was dan 13 toen het de app begon te gebruiken;
  • €1.250 voor elk kind dat 13, 14 of 15 was toen het de app begon te gebruiken;
  • €1.000 voor elk kind dat 16 of 17 was toen het de app begon te gebruiken.

Daarnaast eisen TBYP en de Consumentenbond dat TikTok de winst die het bedrijf over de rug van Nederlandse kinderen heeft verdiend aan hen betaalt als verdere schadevergoeding. In 2020 maakte ByteDance, het moederbedrijf achter TikTok, wereldwijd $19 miljard winst.

Onvoldoende
‘Het is duidelijk dat TikTok de privacy van kinderen niet serieus neemt’, zegt Friederike van der Jagt,
voorzitter van TBYP: ‘TikTok blijft de privacy van kinderen opofferen om winst te maken. En dat
gedrag is nog kwalijker doordat kinderen tijdens de lockdown geïsoleerd zijn geraakt en ze meer dan
ooit gebruik zijn gaan maken van TikTok.’

Uitbuiting
Volgens Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond, rechtvaardigen de overtredingen van TikTok de hoogte van het geëiste bedrag: ‘TikTok heeft op schandalige wijze misbruik gemaakt van soms nog hele jonge kinderen. Het heeft ze misleid, hun privacy geschonden en over hun rug grove winst gemaakt. Pure uitbuiting, die gecompenseerd moet worden. En wel op een manier die ook afschrikkend werkt voor andere bedrijven die hetzelfde doen.’

1,5 miljoen kinderen
TikTok – en zijn voorloper musical.ly – verzamelt al jarenlang illegaal privégegevens van kinderen. Daarbij gaat het om geboortedata, telefoonnummers en e-mailadressen, maar ook gevoelige informatie, zoals informatie over seksuele voorkeuren, religieuze overtuiging en zelfs biometrische gegevens (zoals gezichtsherkenning). Deze gegevens gebruikt het bedrijf om gericht advertenties te kunnen tonen aan kinderen. Ook schendt het bedrijf consumentenrechten van de kinderen. Volgens onderzoek van TBYP zijn meer dan 1,5 miljoen kinderen door TikTok gedupeerd.

Aanmelden
De Consumentenbond en TBYP roepen consumenten op om de actie te steunen en zich aan te melden. Dat geldt met name voor ouders van kinderen die in Nederland TikTok of de voorloper van TikTok, musical.ly, hebben gebruikt sinds 25 mei 2018. Aanmelden is gratis. Inmiddels hebben zich al ruim 11.500 mensen gemeld.

Steun
De actie wordt gesteund door onder andere de Europese consumentenorganisatie BEUC, Terre des Hommes, Platform Bescherming Burgerrechten, Bits of Freedom, Privacy First, Defence for Children, Bureau Jeugd en Media, KidsRights, en onderzoeksinstelling Waag.