Dev Site: In Progress

Uit een Amerikaans onderzoek blijkt dat TikTok de (persoons)gegevens die zijn verzameld van Amerikaanse gebruikers, toegankelijk zijn (geweest) voor TikTok’s moederbedrijf (ByteDance) in China. Uit verschillende audio opnames blijkt dat werknemers van ByteDance in China toegang hadden tot deze gegevens, hoewel TikTok dit eerder nog ontkende. Volgens TikTok zouden de door TikTok in Amerika verzamelde gegevens het land niet verlaten, maar dit blijkt nu toch het geval te zijn geweest.

De gegevens omvatten zowel de persoonsgegevens van Amerikaanse gebruikers, zoals hun telefoonnummer en geboortedatum, alsook welke video’s zij uploaden of bekijken. Hierdoor bestaat de mogelijkheid dat de Chinese overheid inzage heeft verkregen in gevoelige informatie van Amerikanen, wat uiteraard volstrekt onwenselijk is. Of ook de gegevens van Europese TikTok-gebruikers toegankelijk zijn in China is nog onduidelijk maar in een van de audio opnames wordt gezegd dat “alles in China wordt gezien”.

TBYP heeft in haar dagvaarding aan de kaak gesteld dat TikTok ten onrechte persoonsgegevens doorgeeft aan derde landen, waaronder China. Dit alarmerende onderzoek laat zien dat de zorgen van TBYP nog steeds actueel zijn.

WhatsApp, onderdeel van Meta, maakt zich schuldig aan het schenden van privacyrechten van haar gebruikers omdat gebruikers niet adequaat over de verwerking van hun persoonsgegevens worden geïnformeerd. WhatsApp heeft hiervoor op 20 augustus 2021 al van de Ierse privacywaakhond een boete van maar liefst €225 miljoen opgelegd gekregen. WhatsApp schendt echter nog steeds de privacy- en consumentenrechten van haar gebruikers. Verschillende Europese consumentenbeschermingsorganisaties hebben vorig jaar een gezamenlijke klacht bij de Europese Commissie (“EC”) ingediend over WhatsApp. WhatsApp heeft namelijk haar gebruikers op ongepaste wijze onder druk gezet om haar nieuwe gebruikers- en privacyvoorwaarden te aanvaarden, zonder dat deze voorwaarden transparant en begrijpelijk zijn voor de gebruikers. De EC heeft vervolgens samen met de Consumer Protection Cooperation Network actie ondernomen. Zij hebben brieven gestuurd met informatieverzoeken en WhatsApp tot juli 2022 de tijd gegeven om nog bepaalde punten te verduidelijken.

TBYP onderneemt tevens actie tegen WhatsApp om de schending van privacyrechten een halt toe te roepen. Begin 2022 heeft TBYP als eerste stap een brief verzonden naar WhatsApp, met als doel meer informatie te vergaren en in gesprek te komen met WhatsApp. Zo heeft TBYP onder meer gevraagd welke persoonsgegevens op basis van welke grondslag met de verschillende Meta-entiteiten worden gedeeld en wat het verdienmodel is van de (gratis) app. Een inhoudelijke reactie daarop van WhatsApp liet lang op zich wachten. Inmiddels heeft TBYP een brief van WhatsApp ontvangen, waarin helaas nauwelijks antwoord wordt gegeven op onze vragen. De reactie biedt al met al weinig comfort dat de rechten van de Nederlandse WhatsApp-gebruikers gewaarborgd zijn.

TBYP kijkt uit naar de reactie van WhatsApp op de vervolgvragen van de EC, die binnenkort wordt verwacht. TBYP beraadt zich op dit moment over verdere stappen tegen WhatsApp.

De Europese Commissie heeft bekendgemaakt dat TikTok de regels inzake reclame en consumentenbescherming (beter) zal gaan naleven. TikTok heeft dit toegezegd na een onderzoek door en een klacht van de overkoepelende Europese consumentenorganisatie BEUC, waartoe ook de Nederlandse Consumentenbond behoort. BEUC had onder meer vastgesteld dat TikTok er niet in slaagde kinderen te beschermen tegen verborgen advertenties en ongepaste inhoud.

TikTok heeft beloofd dat duidelijker zal worden aangegeven wanneer er sprake is van betaalde reclame en dat meer informatie zal worden verschaft over het aankopen en gebruiken van coins en het versturen van gifts.

Hoewel TikTok met deze wijzigingen een kleine stap in de juiste richting maakt, erkent TikTok in feite dat zij zich tot nu toe niet aan de regels inzake consumentenbescherming heeft gehouden, zoals Stichting Take Back Your Privacy (TBYP) ook heeft betoogd in haar dagvaarding. Daarnaast gaan de wijzigingen inzake de bescherming van kinderen niet ver genoeg volgens TBYP. Zo heeft TikTok bijvoorbeeld niet willen toezeggen te stoppen met het profileren van kinderen en het gericht aanbieden van advertenties aan kinderen.

De TikTok-actie blijft daarom nog steeds van groot belang. Je kunt je nog altijd aansluiten bij de actie die wij samen met de Consumentenbond tegen TikTok voeren. Klik hier voor meer informatie en om je aan te melden!

Op 9 mei 2022 mocht Friederike van der Jagt namens TBYP de openingslezing verzorgen van het symposium “Big Tech: Gatekeeping the Digital Markets” van de studievereniging Sirius van het Utrecht Law College. Met rond de 100 actieve studenten die deelnamen was het een mooie gelegenheid om in discussie te gaan over social media gebruik onder jongeren en aandacht te vragen voor de (goede) omgang met persoonsgegevens. Door deel te nemen aan dit soort symposia en congressen blijft TBYP aandacht vestigen op het recht op privacy en de rechtszaak die zij in samenwerking met de Consumentenbond tegen TikTok voert en probeert TBYP bij te dragen aan het maatschappelijke debat.

Op 31 maart jl. gingen wij in een online interactieve sessie in gesprek met alumni van de Stichting IMC Weekendschool. Stichting IMC Weekendschool verzorgt aanvullend, motivatie-gericht onderwijs voor jongeren vanaf  tien jaar. Na een privacy quiz bespraken we de privacyrisico’s bij het gebruik van social media en vertelden we meer over de TikTok-zaak. We bespraken ook wat je zelf kunt doen om je privacy op social media beter te beschermen en waarom je misschien niet alles online moet delen. Het was een inspirerende sessie en we danken de alumni voor hun actieve bijdrage!

IMC Weekend School Logo